الشيخ رسول جعفريان
573
حيات فكرى و سياسى امامان شيعه ( ع ) ( فارسي )
امام هادى عليه السّلام « محمد » كه در حيات پدر چشم از جهان فرو بسته بود ، گرويدند ؛ به اينان « محمديه » گفتند . 4 - شمار ديگرى بر اين باور بودند ، همانگونه كه پس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ديگر پيامبرى نخواهد آمد ، پس از رحلت امام عسكرى عليه السّلام نيز امامى وجود نخواهد داشت . 5 - فرقهء ديگر ، اماميه بودند كه اكثريت قريب به اتفاق شيعيان را تشكيل مىدادند و به امامت حضرت مهدى عليه السّلام اعتقاد داشتند . اين جريانى بود كه رهبرى اصولى شيعيان امامى را به عهده گرفت . « 1 » از اين فرقهها ، تنها فرقهاى كه مورد حمايت برخى از چهرههاى معروف قرار گرفت ، قائلين به امامت جعفر بن على است كه به نوشته نوبختى ، يكى از متكلمان كوفه به نام على بن الطاحى از آنها حمايت كرد و خواهر فارس بن حاتم قزوينى - غالى مشهور - نيز او را در اين كار يارى داد . « 2 » پيش از آن نيز ، هواداران فارس بن حاتم كه از طرف امام هادى عليه السّلام سخت مورد ملامت قرار گرفته بود ، در زمان حيات امام عسكرى عليه السّلام مسألهء امامت جعفر را مطرح مىكردند . گاه هم گفته مىشد كه محمد فرزند امام هادى عليه السّلام كه در واقع امام بوده ، پس از خود ، جعفر را به امامت برگزيده است . آنچه مسلم است اين كه فرقهء جعفريه - به معناى طرفداران امامت جعفر بن امام هادى ، سرسختترين مخالفان اماميه بوده و در ميان شيعيان نيز هوادارانى از غاليان و جز آنها داشتهاند . نمونهء آنها ، همان على طاحن « 3 » و نيز على بن حسن بن فضال است كه از فطحى مذهبان بود و در ادامه ، به امامت جعفر معتقد شد . شايد بتوان گفت كه پس از انشعاب زيديه و اسماعيليه ، ايجاد گرايش شيعى پيرو جعفر ، انشعاب بزرگى بود كه رخ داد و گرچه در بغداد به دليل گرايش آل نوبخت به تشيع امامى دوامى نياورد ، در نقاط ديگر به طور محدود به زندگى خود ادامه داد . شيخ مفيد تأكيد فرموده ، در سال 373 هجرى كه وى مشغول تنظيم اين متن
--> ( 1 ) . تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم ، صص 103 - 112 ( 2 ) . فرق الشيعة ، ص 99 ( 3 ) . اماميه ، پيروان جعفر را به همين مناسبت طاحنيه مىخواندند .